Tê bì chân tay: Dấu hiệu cảnh báo sớm biến chứng thần kinh ở người tiểu đường

Tại sao người tiểu đường lại bị tê bì chân tay?

Tình trạng tê bì chân tay ở người mắc tiểu đường chủ yếu bắt nguồn từ biến chứng thần kinh ngoại biên. Khi đường huyết tăng cao kéo dài và không được kiểm soát tốt, cơ thể sẽ dần xuất hiện tổn thương cả ở dây thần kinh lẫn hệ mạch máu nhỏ có nhiệm vụ nuôi dưỡng các dây thần kinh này. Cụ thể:

• Tổn thương dây thần kinh: đường huyết cao trong thời gian dài làm ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc và chức năng của dây thần kinh. Các sợi thần kinh, đặc biệt là thần kinh ở tay và chân, bị suy giảm khả năng dẫn truyền tín hiệu cảm giác, khiến não bộ không còn tiếp nhận chính xác các cảm giác từ ngoại vi như bình thường.
• Tổn thương mạch máu nuôi dây thần kinh: tình trạng tăng đường huyết còn thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu, gây hẹp hoặc tắc một phần các động mạch ngoại vi. Khi lưu lượng máu đến nuôi dưỡng dây thần kinh bị giảm, các sợi thần kinh sẽ rơi vào tình trạng thiếu oxy và dưỡng chất kéo dài, từ đó dẫn đến thoái hóa và tổn thương không hồi phục.

Tê bì chân tay là dấu hiệu thường gặp ở người tiểu đường 

Tê bì chân tay là khởi đầu của nhiều biến chứng nguy hiểm

Khi hệ thần kinh ngoại vi bị ảnh hưởng, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như tê bì, châm chích, cảm giác kiến bò, lạnh buốt hoặc nóng rát ở chân tay. Những biểu hiện này thường khởi phát ở đầu ngón chân và gan bàn chân, sau đó lan dần lên bàn tay và các ngón tay. Cảm giác đau thường rõ hơn vào ban đêm và có xu hướng giảm bớt khi người bệnh hạn chế vận động. Quan sát kỹ có thể nhận thấy da bàn chân trở nên khô ráp, bong vảy, các cơ vùng chân yếu dần và có dấu hiệu teo nhỏ. Một số trường hợp còn xuất hiện rối loạn cảm giác vùng cổ chân hoặc mắc hội chứng đường hầm cổ chân.

Vết loét bàn chân ở người tiểu đường

Đáng lo ngại hơn, khi tổn thương thần kinh tiến triển nặng, người bệnh có thể mất dần cảm giác đau, nóng và lạnh, làm suy giảm cơ chế tự bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Do không còn cảm nhận rõ các tổn thương ở bàn chân, người bệnh dễ bỏ qua những vết trầy xước, phồng rộp nhỏ. Theo thời gian, các tổn thương này trở nên nghiêm trọng hơn, dễ loét ở những vùng chịu áp lực lớn như phần trước bàn chân, dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử và trong nhiều trường hợp buộc phải cắt cụt chi dưới nếu không được điều trị kịp thời. 

Giải pháp phòng ngừa biến chứng tê bì chân tay ở người tiểu đường

Theo thống kê có khoảng 60 – 70% bệnh nhân tiểu đường có biến chứng thần kinh, mạch máu và 10% trong số đó phát hiện bị tê bì chân tay và biến chứng thần kinh khác ngay khi phát hiện bệnh tiểu đường. Trong khi đó, bệnh tiểu đường chưa có phương pháp điều trị dứt điểm, vì vậy, người bệnh cần ngăn ngừa biến chứng tê bì chân tay bằng cách kết hợp các yếu tố dưới đây.

1. Kiểm soát đường huyết ổn định

Ổn định đường huyết dưới 7mmol/L và HbA1c dưới 6,5% là yếu tố quan trọng hàng đầu giúp phòng ngừa và làm chậm tiến triển biến chứng ở người tiểu đường. Người bệnh cần tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ, theo dõi đường huyết thường xuyên và tránh để đường huyết tăng cao kéo dài hoặc dao động thất thường.

2. Chăm sóc bàn chân

Người bệnh tiểu đường nên vệ sinh chân tay hàng ngày bằng nước ấm và lau thật khô. Sau đó, thoa kem dưỡng để giữ ẩm cho da. Luôn bảo vệ chân bằng cách mang giày, dép hoặc vớ dày để ngăn ngừa thương tích cho đôi chân. Trong trường hợp xuất hiện tê bì chân tay, người bệnh nên thường xuyên xoa bóp vùng tê bì để giúp tăng lưu thông máu, đồng thời làm giảm căng thẳng cho các dây thần kinh, từ đó cải thiện cảm giác.

Bên cạnh đó, người bệnh cần kiểm tra bàn chân mỗi ngày để kịp thời phát hiện và điều trị các vết thương, vết loét, phòng ngừa nhiễm trùng, hoại tử. 

Massage bàn tay, chân giúp giảm tê bì chân tay ở người tiểu đường

3. Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học

Việc kiểm soát lượng đường trong máu có tốt hay không sẽ phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng của người bệnh. Trong đó, thực phẩm giàu chất béo tốt và vitamin B sẽ là nguồn cung cấp dưỡng chất cấu tạo nên sợi thần kinh, từ đó đẩy lùi biến chứng thần kinh ngoại biên, ngăn ngừa tê bì chân tay ở người tiểu đường. Trong đó:

• Thực phẩm giàu vitamin B: cá hồi, rau lá xanh, trứng, sữa, thịt bò, cây họ đậu,…
• Thực phẩm giàu chất béo tốt: Cá, hạt chia, dầu dừa, dầu oliu,…

Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần hạn chế glucid, được phép sử dụng 50 – 60% trong tổng năng lượng khẩu phần ăn hàng ngày. Đồng thời, nên sử dụng glucid phức hợp từ khoai củ, gạo thay vì các loại đường đơn có trong mứt, bánh, kẹo, nước ngọt.

4. Duy trì vận động để cải thiện tuần hoàn máu

Tập luyện thường xuyên với các bài tập nhẹ nhàng, phù hợp như: đi xe đạp, yoga, thiền…  sẽ giúp tăng tuần hoàn máu tới các chi, kiểm soát tốt đường huyết và cải thiện tình trạng tê bì hiệu quả. Người bệnh tiểu đường nên duy trì thói quen tập luyện 30 phút/ ngày, tối thiểu 3-5 lần/ tuần. 

5. Kết hợp giải pháp từ thảo dược

Trong phác đồ điều trị tiểu đường, thuốc Tây y đóng vai trò chủ lực nhờ khả năng hạ đường huyết nhanh, kiểm soát hiệu quả các chỉ số cận lâm sàng và ngăn ngừa biến chứng cấp. Tuy nhiên, để duy trì đường huyết ổn định lâu dài và hạn chế các biến chứng mạn tính như tê bì chân tay, người bệnh nên áp dụng giải pháp Đông – Tây y kết hợp. 

Việc kết hợp các sản phẩm có nguồn gốc thảo dược giúp hỗ trợ điều hòa rối loạn chuyển hóa đường và mỡ máu, cải thiện tuần hoàn, đồng thời giảm bớt những hạn chế khi phải sử dụng thuốc Tây y kéo dài. Trong đó, Dây thìa canh chuẩn hóa là thảo dược đã được nghiên cứu và chứng minh có hiệu quả rõ rệt trong hỗ trợ kiểm soát tiểu đường, được nhiều chuyên gia đánh giá cao. Cụ thể, hoạt chất trong Dây thìa canh có tác dụng:

• Giảm hấp thu glucose từ ruột vào máu
• Giảm tân sinh đường trong gan
• Tăng sản xuất và hoạt tính insulin
• Tăng sử dụng đường tại mô cơ
• Giảm mỡ máu xấu, giảm triglyceride.

Dây thìa canh chuẩn hóa có tác dụng ổn định đường huyết 

Nhờ đó giúp hỗ trợ ổn định đường huyết, hỗ trợ giảm HbA1c, hỗ trợ ngăn ngừa và làm chậm tiến triển của biến chứng tê bì chân tay ở người tiểu đường. 

Tình trạng tê bì chân tay là một trong những biến chứng nghiêm trọng đối với bệnh nhân tiểu đường. Việc phát hiện sớm, kiểm soát đường huyết tốt và chăm sóc đúng cách sẽ giúp người tiểu đường bảo vệ đôi chân, hạn chế biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài. Hy vọng bài viết trên đây đã giúp người bệnh trang bị cho mình những kiến thức cần thiết để ngăn ngừa biến chứng này.