Mất thị lực ở bệnh nhân tiểu đường

Thứ Hai 15/08/2016.

Xuất huyết võng mạc, bong võng mạc, phù hoàng điểm… gây giảm thị lực, mù lòa là biến chứng mắt gây tổn thương nghiêm trọng ở người bệnh tiểu đường, đặc biệt liên quan đến bệnh võng mạc đái tháo đường.

Bệnh nhân “chủ quan” với biến chứng mắt

Mù lòa do bệnh lý võng mạc tiểu đường được xem là biến chứng đáng sợ vì tỷ lệ gây mù cao cùng với sự diễn tiến âm thầm, khó nắm bắt của nó. Trong giai đoạn đầu, bệnh ít có biểu hiện đặc trưng khiến nhiều bệnh nhân tiểu đường không nhận biết được, khiến họ bỏ qua và trở nên chủ quan với sức khỏe đôi mắt của mình.

Đối với bệnh tiểu đường tuýp 1, võng mạc sẽ bị tổn thương trong vòng 5 năm phát hiện bệnh, còn ở bệnh tiểu đường tuýp 2, điều đó còn có thể xảy ra trước cả khi phát hiện bệnh. Điều đáng xem xét là, dù võng mạc đã tổn thương nhưng thông thường, người bệnh ít khi cảm nhận được sự thay đổi ở thị lực. Đến khi phát hiện những triệu chứng cụ thể và rõ ràng như nhìn mờ, tầm nhìn bị dao động, nhìn hình thấy đốm đen,… thì bệnh đã ở giai đoạn nặng, việc điều trị thực sự khó khăn và phức tạp, thậm chí không còn khả năng điều trị và bệnh nhân sẽ bị mù vĩnh viễn.

kham-dinh-ki-de-phong-bien-chung-tieu-duong (1)

Ảnh: Bệnh lý võng mạc tiểu đường.

Cơ chế gây ra biến chứng ở mắt của người bị tiểu đường

Tình trạng đường máu tăng cao kéo dài ở bệnh nhân đái tháo đường, làm tổn thương, gây suy yếu dẫn tới phá hủy hệ thống mao mạch trên võng mạc; làm giảm chức năng của lớp tế bào biểu mô sắc tố võng mạc. Từ đó, gây ra 4 thương tổn võng mạc điển hình dẫn đến suy giảm thị lực, mù lòa:

Xuất tiết, xuất huyết võng mạc: Lượng đường trong máu cao làm tính thấm của thành mạch tăng lên, khiến dịch và máu rò rỉ hoặc bị vỡ ra, tạo thành các đốm hay mảng xuất tiết, xuất huyết. Hậu quả gây phù nề võng mạc, suy giảm thị lực.

Xuất huyết dịch kính: Mức đường huyết tăng khiến mao mạch tắc nghẽn, võng mạc không được cung cấp đủ oxy nuôi dưỡng. Khi đó, xuất hiện các mạch máu mới (tân mạch) xâm lấn vào dịch kính, gây xuất huyết dịch kính, ảnh hưởng thị lực.

Bong võng mạc: Các tân mạch sau khi vỡ ra sẽ hình thành các mảng sẹo, sau đó xuất hiện hiện tượng bong võng mạc… khiến người bệnh mất cảm nhận màu sắc, mất thị lực.

kham-dinh-ki-de-phong-bien-chung-tieu-duong

Ảnh: Người tiểu đường có khả năng suy giảm thị lực dẫn tới mù lòa.

Phù hoàng điểm: Từ khi có tình trạng xuất tiết, xuất huyết do rò rỉ, vỡ mao mạch hay tân mạch, phù hoàng điểm có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Vùng hoàng điểm trở nên phù nề, làm mất thị lực nhanh chóng.

Thống kê của Liên đoàn Đái tháo đường thế giới, sau khoảng 10-15 năm tiến triển thì 90% bệnh nhân tiểu đường tuýp 1 và 60% loại tuýp 2 có bệnh lý võng mạc. Trong đó khả năng dẫn đến mù lòa chiếm 50%. Theo thống kê mới nhất của Bộ Y tế cho biết, Việt Nam trong 5 năm gần đây tỉ lệ bệnh tiểu đường tăng lên nhanh chóng. Hiện cả nước có khoảng 5 triệu người bệnh tiểu đường, nhưng khoảng 65% trong số này không biết mình bị mắc bệnh. Chính sự chậm trễ trong việc nhận diện và điều trị dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó có mù lòa.

Bên cạnh đó, các bệnh nhân đái tháo đường có nguy cơ bị Glaucoma cao gấp 1,4 lần người bình thường. Sự gia tăng áp lực lên một hoặc cả hai mắt làm dịch kính bị thoát ra ngoài, chèn ép vào các mạch máu nuôi võng mạc và dây thần kinh thị giác, hậu quả là vùng võng mạc và dây thần kinh bị tổn thương khiến người bệnh mất đi thị lực. Đối với bệnh nhân bị đục thủy tinh thể nặng sẽ ngăn cản sự tiếp nhận ánh sáng, gây giảm thị lực.

Phát hiện và điều trị sớm, phòng tránh được mù lòa

Nói đến bảo vệ sức khỏe đôi mắt, nhiều người chỉ biết tới những cách chăm sóc mắt từ bên ngoài như vệ sinh mắt, nhỏ nước mắt nhân tạo, nước muối sinh lý… hay cách chăm sóc truyền thống bằng việc bổ sung các khoáng chất đơn lẻ qua đường ăn uống như vitamin A, E, zeaxanthin, lutein… mà không biết rằng đây đều là những cách chăm sóc chưa thực sự hoàn thiện. Thực tế, cần có tác động toàn diện trong việc vừa chăm sóc tận gốc từ bên trong, vừa bảo vệ từ bên ngoài.

Ở người bệnh đái tháo đường, việc bảo vệ mắt từ bên trong càng có vai trò quan trọng. Khi chức năng của RPE bị tổn hại, võng mạc và tế bào thị giác không còn được bảo vệ khiến thị lực suy giảm. Điều đặc biệt nguy hiểm là đa số bệnh nhân không thấy có bất cứ triệu chứng gì về mắt cho đến khi đột nhiên bị mất thị lực. Chính vì vậy, phòng tránh biến chứng mắt do đái tháo đường bằng cách kiểm tra mắt thường xuyên là hoàn toàn cần thiết, bệnh nhân cần khám mắt định kỳ, tốt nhất là 6 tháng 1 lấn và được khám bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.

chup-mach-vong-mac-huynh-quang

Ảnh: Khám định kỳ đề phòng biến chứng tiểu đường.

Ngoài ra, phải kiểm soát tốt đường máu và huyết áp, giữ mức đường huyết trong vùng an toàn. Điều này cần có sự tương tác mạnh mẽ giữa cả bệnh nhân và bác sĩ, đặc biệt, người bị tiểu đường cần xây dựng một lộ trình thật chặt chẽ bao gồm chế độ ăn uống, thói quen hằng ngày, các biện pháp phòng ngừa đối với bệnh của mình, kết hợp với các chỉ dẫn từ bác sĩ. Điều may mắn là sự kết hợp này thường có kết quả tốt và đôi khi có thể phục hồi được thị lực cho người bệnh.

chi-so-duong-huyet-nguoi-bonh-thuong-3

Ảnh: Diabetna chiết suất từ Dây thìa canh chuẩn hóa.

Một người bạn đồng hành đáng tin cậy của bệnh nhân tiểu đường nữa đó chính là Viên nang Diabetna chiết xuất từ Dây thìa canh chuẩn hóa. Dây thìa canh chuẩn hóa – Loại thảo dược quý chứa hoạt chất cao nhất, ức chế hấp thu glucose ở ruột, làm tăng sản xuất và hoạt tính insulin, tăng men hấp thu và sử dụng đường, giảm cholesterol và lipid máu, cùng với đó là tác dụng làm giảm mỡ máu và tăng thải cholesterol hỗ trợ cho việc ăn kiêng và giảm béo phì hiệu quả, Diabetna đánh tan nỗi lo biến chứng, hỗ trợ hạ và ổn định đường huyết chỉ trong vòng một tháng, mang lại “niềm tin” cho bệnh nhân tiểu đường trong “cuộc chiến tiểu đường” đầy cam go và thử thách.

  • VIDEO KIẾN THỨC VỀ BỆNH