Bệnh tiểu đường đau thần kinh

Thứ Bảy 17/10/2015.

benh-tieu-duong (1)
1.Định nghĩa

Bệnh tiểu đường đau thần kinh là một loại tổn thương thần kinh có thể xảy ra nếu có bệnh tiểu đường. Lượng đường trong máu cao có thể gây thương tích sợi thần kinh khắp cơ thể, nhưng đau thần kinh tiểu đường thường thiệt hại dây thần kinh ở chân và bàn chân.

Tùy thuộc vào các dây thần kinh bị ảnh hưởng, các triệu chứng của đau thần kinh tiểu đường có thể từ đau và tê ở tứ chi cho đến các vấn đề với hệ thống tiêu hóa, đường tiết niệu, mạch máu và tim. Đối với một số người các triệu chứng đều nhẹ, người khác, bệnh tiểu đường đau thần kinh có thể bị đau, vô hiệu hóa và thậm chí gây tử vong.

Bệnh tiểu đường đau thần kinh là một biến chứng nghiêm trọng thường gặp của bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, thường có thể ngăn ngừa đau thần kinh tiểu đường hoặc làm chậm tiến trình của nó với kiểm soát chặt chẽ lượng đường trong máu và lối sống lành mạnh.

2.Các triệu chứng

Có bốn loại chính của đau thần kinh tiểu đường. Có thể có chỉ một loại hoặc các triệu chứng của một số loại. Hầu hết phát triển dần dần và không thể nhận thấy vấn đề đáng kể cho đến khi thiệt hại đã xảy ra. Đối với một số người bị tiểu đường type 2 , các triệu chứng của đau thần kinh phát triển trước khi bệnh tiểu đường được chẩn đoán.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tiểu đường đau thần kinh khác nhau, tùy thuộc vào loại bệnh thần kinh và có dây thần kinh bị ảnh hưởng.

Thần kinh ngoại biên

Thần kinh ngoại biên là hình thức phổ biến nhất của đau thần kinh tiểu đường. Nó ảnh hưởng đến tận cùng dây thần kinh đầu tiên, bắt đầu với các dây thần kinh dài nhất. Điều đó có nghĩa là chân và bàn chân thường bị ảnh hưởng đầu tiên, tiếp theo là bàn tay và cánh tay. Có thể dấu hiệu và triệu chứng của đau thần kinh ngoại vi bao gồm:

  • Tê hoặc giảm khả năng cảm thấy đau hoặc thay đổi nhiệt độ, đặc biệt là ở bàn chân và ngón chân.Một cảm giác ngứa ran hoặc nóng.
  • Buốt, đâm đau mà có thể tồi tệ hơn vào ban đêm.
  • Đau khi đi bộ.
  • Cực kỳ nhạy cảm đối với các tiếp xúc nhẹ nhất cho một số người, ngay cả trọng lượng của cơ thể có thể được gây khổ sở.
  • Cơ bắp yếu kém và khó khăn đi bộ.
  • Vấn đề nghiêm trọng chân chẳng hạn như viêm loét, nhiễm trùng, dị tật và đau khớp xương.

Đau thần kinh tự chủ

Hệ thống thần kinh tự chủ điều khiển trung tâm, bàng quang, phổi, dạ dày, ruột, cơ quan tình dục và mắt. Tiểu đường có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh trong bất kỳ của các khu vực này, có thể gây ra:

  • Thiếu nhận thức rằng lượng đường trong máu thấp (hạ đường huyết không có nhận thức).
  • Vấn đề bàng quang, bao gồm nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc nước tiểu thường xuyên không thể giữ được.
  • Táo bón, tiêu chảy không kiểm soát được hoặc sự kết hợp cả hai.
  • Liệt nhẹ dạ dày dẫn đến buồn nôn, ói mửa và ăn mất ngon.
  • Liệt dương ở nam giới.
  • Âm đạo bị khô và khó khăn tình dục khác ở phụ nữ.
  • Tăng hay giảm ra mồ hôi.
  • Không có khả năng để điều chỉnh huyết áp và nhịp tim, dẫn đến giảm mạnh huyết áp khi đứng từ ngồi hoặc nằm (orthostatic hạ huyết áp) có thể cảm thấy váng hoặc thậm chí ngất xỉu.
  • Vấn đề điều tiết nhiệt độ cơ thể.
  • Thay đổi trong cách điều chỉnh mắt từ sáng đến tối.
  • Khó khăn tập thể dục.
  • Tăng nhịp tim.

Đau thần kinh tự chủ rất có thể xảy ra ở những người đã có bệnh tiểu đường kiểm soát kém trong nhiều năm.

Đau thần kinh Radiculoplexus (Chứng teo cơ bệnh tiểu đường amyotrophy)

Thay vì ảnh hưởng đến kết thúc của dây thần kinh như bệnh thần kinh ngoại vi, đau thần kinh ảnh hưởng đến dây thần kinh radiculoplexus gần hơn đến hông hoặc vai. Cũng được gọi là bệnh tiểu đường amyotrophy, đau thần kinh xương đùi hoặc đau thần kinh đầu gần, tình trạng này là phổ biến hơn ở những người bị bệnh tiểu đường type 2 và người lớn tuổi lớn hơn. Mặc dù chân bị ảnh hưởng thường xuyên hơn, loại hình này có thể ảnh hưởng đến đau thần kinh ở cánh tay hoặc thậm chí bụng. Các triệu chứng thường ở một bên của cơ thể, mặc dù trong một số trường hợp triệu chứng có thể lây lan sang phía bên kia. Hầu hết mọi người ít nhất một phần cải thiện theo thời gian, mặc dù triệu chứng có thể xấu đi trước khi họ nhận được tốt hơn. Tình trạng này thường được đánh dấu bằng:

  • Đột ngột đau ở hông và đùi hoặc mông.
  • Cuối cùng yếu và teo cơ bắp đùi.
  • Khó khăn đứng dậy từ một vị trí ngồi.
  • Giảm cân không chủ ý.
  • Bụng sưng, nếu bụng là bị ảnh hưởng

Bệnh một dây thần kinh (Mononeuropathy)

Mononeuropathy có nghĩa là thiệt hại cho chỉ một thần kinh. Các dây thần kinh có thể ở tay, chân hay mặt. Mononeuropathy cũng có thể được gọi là trọng tâm thần kinh, thường đến đột ngột. Đó là phổ biến nhất ở người lớn tuổi. Mặc dù mononeuropathy có thể gây ra đau nặng, nó thường không gây ra bất kỳ vấn đề dài hạn. Các triệu chứng thường giảm đi và tự biến mất trong một vài tuần hay vài tháng.

Các dấu hiệu và triệu chứng phụ thuộc vào thần kinh có liên quan và có thể bao gồm:

  • Khó khăn tập trung vào đôi mắt, nhìn đôi hoặc đau sau một mắt.
  • Tê liệt ở một bên của khuôn mặt (Bell’s).
  • Đau ở cẳng chân hoặc chân.
  • Đau ở mặt trước của đùi.
  • Đau ngực hoặc bụng.
  • Đôi khi xảy ra mononeuropathy khi thần kinh nén. Hội chứng ống cổ tay là một loại phổ biến của đau thần kinh nén ở những người bị bệnh.

Các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng ống cổ tay bao gồm:

  • Tê hoặc ngứa ran ở ngón tay hoặc bàn tay, đặc biệt là ở ngón tay cái, ngón trỏ, ngón giữa và ngón nhẫn.
  • Một cảm giác của sự yếu kém tay.
  • Các triệu chứng xấu đi sau khi thức tỉnh hoặc trong khi một cái gì đó hấp dẫn.

Tìm nơi chăm sóc y tế nếu nhận thấy:

  • Vết cắt hoặc đau trên chân dường như không lành bệnh, bị nhiễm trùng hoặc là tệ hơn.
  • Nóng không bình thường, ngứa ran, suy nhược hoặc đau ở chân hoặc tay can thiệp vào thói quen hàng ngày hoặc giấc ngủ.
  • Chóng mặt.
  • Thay đổi trong tiêu hoá, đi tiểu hoặc chức năng tình dục.

Những triệu chứng này không luôn luôn cho thấy thiệt hại dây thần kinh, nhưng có thể báo hiệu vấn đề khác yêu cầu chăm sóc y tế. Trong cả hai trường hợp, chẩn đoán và điều trị sớm cung cấp cơ hội tốt nhất cho việc kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa nhiều vấn đề nghiêm trọng.

Ngay cả trẻ vị thành niên vết loét trên bàn chân mà không chữa lành có thể chuyển thành loét. Trong các trường hợp nghiêm trọng nhất, không được điều trị loét bàn chân có thể trở thành một tình trạng mà trong đó các tế bào chết và yêu cầu phẫu thuật hoặc thậm chí cắt cụt bàn chân. Điều trị sớm có thể giúp ngăn chặn điều này xảy ra.

3. Nguyên nhân

– Thiệt hại cho dây thần kinh và mạch máu

Kéo dài tiếp xúc với lượng đường trong máu cao (glucose) có thể làm hỏng các sợi thần kinh nhạy cảm, gây ra đau thần kinh tiểu đường. Chính xác tại sao điều này xảy ra là không hoàn toàn rõ ràng, nhưng một sự kết hợp của các yếu tố có thể đóng một vai trò, bao gồm cả sự tương tác phức tạp giữa các dây thần kinh và mạch máu. Glucose trong máu cao gây trở ngại cho khả năng của các dây thần kinh truyền tín hiệu. Nó cũng làm suy yếu các thành của các mạch máu nhỏ (mao mạch) cung cấp ôxy và chất dinh dưỡng cho các dây thần kinh.

– Các yếu tố khác

Các yếu tố khác có thể đóng góp cho bệnh tiểu đường đau thần kinh bao gồm:

– Viêm dây thần kinh gây ra bởi một phản ứng tự miễn dịch. Điều này xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm lẫn một phần của cơ thể như thể nó là một sinh vật ngoài.

– Yếu tố di truyền không liên quan đến bệnh tiểu đường mà làm cho một số người dễ bị tổn thương thần kinh.

– Hút thuốc và lạm dụng rượu, thiệt hại cả hai dây thần kinh và mạch máu và làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm trùng.

4. Yếu tố nguy cơ

Bất cứ ai có thể phát triển bệnh tiểu đường đau thần kinh, nhưng những yếu tố này làm cho dễ bị tổn thương thần kinh:

  • Kiểm soát lượng đường trong máu nghèo nàn. Đây là yếu tố nguy cơ lớn nhất đối với mọi biến chứng của bệnh tiểu đường, bao gồm cả thiệt hại thần kinh. Giữ lượng đường trong máu luôn nằm trong phạm vi mục tiêu là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của dây thần kinh và mạch máu.
  • Chiều dài của thời gian bị bệnh tiểu đường. Nguy cơ của đau thần kinh tiểu đường tăng, đặc biệt là nếu lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt. Thần kinh ngoại biên thường gặp nhất ở những người đã có bệnh tiểu đường ít nhất 25 năm.
  • Bệnh thận. Tiểu đường có thể gây thiệt hại đến thận, có thể làm tăng độc tố trong máu và góp phần thiệt hại thần kinh.
  • Hút thuốc lá. Hút thuốc lá hẹp và cứng động mạch, làm giảm lượng máu đến chân và bàn chân. Điều này làm cho khó khăn hơn cho những vết thương được chữa lành và phục hồi thiệt hại tính toàn vẹn của các dây thần kinh ngoại vi.

5. Các xét nghiệm và chẩn đoán

Đau thần kinh bệnh tiểu đường thường được chẩn đoán dựa vào triệu chứng, bệnh sử và khám lâm sàng. Trong suốt kỳ kiểm tra, bác sĩ có thể kiểm tra sức mạnh cơ bắp và giai điệu, phản xạ gân và nhạy cảm, nhiệt độ và độ rung.

Các bài kiểm tra mà có thể được thực hiện bao gồm:

Thử nghiệm Filament. Độ nhạy để liên lạc có thể được kiểm tra bằng cách sử dụng một sợi nylon mềm được gọi là một monofilament. Nếu không thể cảm nhận được sợi trên đôi chân, đó là một dấu hiệu cho thấy đã mất đi những cảm giác thần kinh.

Nghiên cứu thần kinh dẫn. Thử nghiệm một cách nhanh chóng các biện pháp làm thế nào các dây thần kinh ở tay và chân thực hiện các tín hiệu điện. Nó thường được sử dụng để chẩn đoán hội chứng ống cổ tay.

Electromyography (EMG). Thường thực hiện cùng với các nghiên cứu dẫn truyền thần kinh, electromyography đo phóng điện sản xuất trong cơ bắp.

Thử nghiệm định lượng giác. Thử nghiệm này không xâm lấn được sử dụng để đánh giá đáp ứng thần kinh như thế nào, rung động và những thay đổi về nhiệt độ.

Thử nghiệm tự chủ. Nếu có triệu chứng đau thần kinh tự chủ, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm đặc biệt để xem xét huyết áp ở các vị trí khác nhau và đánh giá khả năng đổ mồ hôi.

Hiệp hội bệnh tiểu đường Mỹ khuyến cáo tất cả những người bị bệnh tiểu đường có một kỳ kiểm tra toàn diện bàn chân – hoặc bởi một bác sĩ hoặc bởi một chuyên gia chân ít nhất mỗi năm một lần. Ngoài ra, bàn chân cần được kiểm tra vết loét, nứt da, cục chai, mụn nước, xương khớp và bất thường khác.

Nếu đã có bệnh thần kinh tiểu đường, có khả năng sẽ được giới thiệu đến một bác sỹ chuyên khoa hoặc chuyên môn khác để theo dõi.

  • VIDEO KIẾN THỨC VỀ BỆNH